De oorsprong van een uitzonderlijk systeem
De Super Britte is het resultaat van een authentieke wapenmakerstraditie uit onze streek. Zijn oorsprong ligt in de Luikse regio, tijdens de gouden eeuw van de Luikse wapenindustrie.
Het was de samenwerking tussen twee wapenmakersbroers, Théophile en Lambert Britte, die in 1896 samen het atelier Britte oprichtten.
Aanvankelijk was hun atelier bescheiden, met slechts enkele werknemers. Het produceerde wapenonderdelen, geweren en componenten. In de loop der tijd breidde het bedrijf zich uit, diversifieerde het en beetje bij beetje groeide het atelier van de gebroeders Britte uit tot een gerenommeerde naam in de vervaardiging van precisiemechanismen.
In 1923 slaagde hun atelier erin zich te verenigen met andere vooraanstaande wapenfabrikanten in de Luikse regio (waaronder de familie Jules Bury) om 'Établissements Britte' te vormen. Deze nieuwe structuur produceerde “blanke wapens”, dat wil zeggen diverse mechanische systemen voor verschillende kalibers en wapentypes, bestemd voor andere fabrikanten maar ook — zij het zeldzamer — afgewerkte wapens onder hun eigen merk.
Het is in deze context dat het project “Super Britte” ontstond. De gebroeders Britte wilden innoveren, afwijken van de conventies en een over-and-under jachtgeweer van een volledig nieuw type ontwerpen.
Een verrassend en vernieuwend concept voor die tijd
Het meest onderscheidende kenmerk van de Super Britte is het zijwaarts openende mechanisme. Dit zeer ongebruikelijke systeem maakt het radicaal anders dan de over-and-under geweren van die tijd, die geopend werden door de lopen neerwaarts te kantelen.
In 1931 verkreeg Théophile Britte een patent op dit ontwerp en in 1932 startte de productie.
In tegenstelling tot de gebruikelijke werking van over-and-unders, waarbij de bascule verticaal naar beneden kantelt, opent de Super Britte zijwaarts.
De zijhendel op de bascule bedient zowel het openen van het wapen als het spannen van de hanen/platines.
Dankzij dit ontwerp kon een zeer platte en compacte actie worden verkregen. De hoogte van de bascule is sterk gereduceerd, bijna op hetzelfde niveau als de lopen.
Mechanisch gezien is de vergrendeling buitengewoon robuust. Het afsluitsysteem bestaat uit een dubbele vergrendeling die zich in het kamerblok vastzet zodra het wapen gesloten is.
De vervaardiging van de Super Britte en de redenen van zijn zeldzaamheid
Wapens onder de naam Britte werden nooit in grote hoeveelheden geproduceerd. Volgens verschillende bronnen zouden minder dan 250 over-and-under wapens (alle kalibers samen) onder het merk Britte zijn vervaardigd.
De Super Britte werd volgens schattingen geproduceerd tussen 1932 en 1936, aansluitend op de commercialisatie na het patent van 1931.
De gangbare kalibers waren 12, 16 en 20. Er bestaan ook enkele ZEER zeldzame express-geweren (onder meer in 9,3×74R), wat getuigt van het vertrouwen van de ontwerpers in de stevigheid van de bascule.
Na de Tweede Wereldoorlog stopte de productie wegens gebrek aan kopers en door de economische crisis. Het bedrijf richtte zich vervolgens op precisiemechaniek voor de industrie.
Vandaag zijn dit uiterst gezochte stukken, wat hun hoge waarde op de markt voor verzamelwapens verklaart.
De Super Britte vandaag: een verzamelstuk en een getuigenis van gedurfde ingenieurskunst
De Super Britte is geen alledaags geweer meer, maar blijft een kostbaar verzamelobject.
Vandaag duikt hij op in gespecialiseerde veilingen, privécollecties of in “vergeten schatten” die opnieuw ontdekt worden (zoals de partij die in de Luikse kelders verborgen werd tijdens de oorlog en in 1990 teruggevonden werd). Nogmaals een bewijs dat de geschiedenis van dit wapen ook deel uitmaakt van ons erfgoed.
Dit geweer belichaamt een periode waarin het Luikse vakmanschap traditie, precisiemechaniek en innovatie wilde verenigen — een erfenis uit een tijd waarin wapenmakers met elkaar concurreerden om wapens te creëren die zowel mooi als functioneel waren.
Voor een verzamelaar, liefhebber van oude wapens of eenvoudigweg iemand met interesse in geschiedenis, blijft de Super Britte een fascinerend stuk: zeldzaam, ingenieus en elegant.
